Bu çalışmada, Blastocystis tedavisinde kullanılan mevcut yöntemlere alternatif olarak Astragalus reçinesinin antiparazitik etkileri incelenecektir. Kara geven reçinesi özütlerinin Blastocystis parazitine anti-parazitik etkileri moleküler yaklaşımlarla araştırılıp değerlendirilecektir. Bu nedenle çalışmamız özgündür ve özgün bulgular elde edilmesi planlanmaktadır. Astragalus reçinesinin flavonoidler, terpenler, fenolikler ve çeşitli biyoaktif gibi bileşenlerin Blastocystis parazitinin mekanizmalarını aşabilecek potansiyele sahip olacağı düşünülmektedir ve bu da çalışmalarımızın in vitro koşullarda Blastocystis parazitine anti-parazitik etkileri belirleneceğinden yeni alternatif çözümler sağlanılacağıda düşünülmektedir. Araştırma sonucunda, bitkinin biyoaktif bileşenlerinin daha geniş çapta incelenerek bitkisel ilaç geliştirme çalışmalarına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Projenin yöntemsel yaklaşımında öncelikle Astragalus cinsi Şırnak beytüpşebap ilçesinin kejane mevkisinde toplanıp Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van Flora Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde bulunan Herbaryumdaki araştırmacılar tarafından tür teşhisi yapıldıktan sonra Kara geven reçinesi toplanarak metanol ile ekstrakte edilecek ve stok çözeltileri hazırlanacaktır. Blastocystis parazit örneği fetal buzağı serumu (FBS) ile desteklenmiş Jones besiyerinde kültüre edilecektir. Ardından Geven reçinesi farklı dozları ayrı ayrı Blastocystis ve kültürüne eklenecektir. Geven reçinesi'nin farklı konsantroasyonlarının Blastocystis üzerindeki etkileri taramalı elektron mikroskobu ile incelenecektir. Çalışmaya dahil edilen dışkı örneğinden DNA izolasyonu yapılacak ve sekans analizi yapılarak çalışmada kullanılan Blastocystis subtipi belirlenecektir. Bu araştırmada yapılacak tüm araştırmalar “tam şansa bağlı deneme” planına göre yürütülecektir. Detaylı bilgi yöntem kısmında sunulmuştur. Projenin yönetimsel yaklaşımı Ayşegül Dürmüş yürütücülüğünde 6 iş paketinde 12 ay sürede tamamlanacak şekilde tasarlanmış ve sürecin yönetimi iş paketleri tablosunda detayları ile verilmiştir. Projede hedefler doğrultusunda iş-zaman çizelgelerine bağlı kalacak şekilde bulgular elde edebilecek ve sonuçları raporlanacaktır. Projenin yaygın etkisi TÜBİTAK 2209 kapsamında, Dr. Öğr. Ü. Yunus Emre Arvas'ın akademik danışmanlığında Ayşegül Dürmüş tarafından yürütülecektir. Proje kapsamında Ayşegül Dürmüş’ün araştırma ekosistemine katılımı, bilimsel proje yönetimi, karşılaşılacak sorunları çözme deneyimi kazanarak yeni projeler üretme yeteneği kazanacaktır. Ayrıca çalışmadan elde edilen bulgulardan en az bir makalenin SCI ya da SCI-E kapsamındaki prestijli bir dergide yayınlanması planlanmaktadır. Ayrıca bir kısım bulguların Web of Science veya Scopus veri tabanlarında indekslenen yurtdışı bilimsel bir toplantıda sözlü bildiri olarak sunulması projenin diğer yaygın etkileri olacaktır. Sonuç olarak; bu çalışmada Astragalus reçinesinin Blastocystis paraziti üzerine in vitro anti-parazitik etkileri belirlenecektir. Astragalus reçinesindeki biyoaktif bileşenlerin konsantrasyonları optimizasyon sonucunda belirlenen dozlarda farklı konsantrasyonlar kullanılacaktır. Negatif kontrol için Metanol kullanılacaktır. Yaklaşık olarak 2×10⁵ parazit/mL Blastocystis içeren kültürler, alt kültürleme ile elde edilecektir. Kara geven reçinesi farklı dozları ayrı ayrı Blastocystis kültürüne eklenecektir. Kültür tüpleri 37°C'de 24, 48 ve 72 saat boyunca inkübe edilecektir. Her örnek üçer kez test edilecektir. Çalışma Blastocystis parazitine karşı anti-parazitik etki gösterebileceği düşünüldüğünden bu çalışma da geven bitkisinin reçinesi tercih edilmiştir. Bu çalışmanın, yeni veriler üretilebilme olanağı ve Blastocystis enfeksiyonlarının kontrolünde faydalı olabilecek bulgular elde edilmesi potansiyeli taşıdığından literatüre önemli katkılar sağlamayı amaçlamaktadır.
